Taalanimaties

Intro: in woord en beeld

We spreken, lezen en schrijven allemaal in een taal. Maar waarom spreken wij hier Nederlands? Waar komt die taal vandaag, hoe is ze verspreid en vastgelegd? Waarom veranderen, vermengen en verdwijnen woorden? En wat zegt taalgebruik over wie je bent of wilt zijn, hoe leg je een gesproken taal vast? Taalkundigen doen naar deze en nog veel meer facetten van taal wetenschappelijk onderzoek. Het Taalmuseum presenteert hun boeiende en verrassende resultaten in laagdrempelige en toegankelijke animatie, geschikt voor jong en oud. We beginnen met het ontstaan van het Nederlands, gevolgd door wat taalgebruik eigenlijk zegt en welke verbluffende inzichten taalonderzoek in Tanzania oplevert.

#2: Wat taalgebruik zegt

Ingrid Tieken-Boon van Ostade

Wat kan geschreven taal ons vertellen over hoe we praten en waarom we bepaalde zinnen en woorden soms wel of juist niet gebruiken? Historisch sociolinguïst Ingrid Tieken ontwikkelde een methode om dat duidelijk te maken en stelde onder meer vast waarom mensen formele en informele taal afwisselen. Uit analyses van de brieven van de Engelse schrijfster Jane Austen (1775-1817) en bisschop Robert Lowth (1710-1787) bleek dat hun taalgebruik veel te maken heeft met aan wie ze schreven én wie ze wilden zijn. Wij ontkomen daar ook niet aan. Ontdek hoe geschreven taal meer zegt dan je denkt. 

#1: Het ontstaan van het Nederlands

Marten van der Meulen, Gijsbert Rutten

Onze taal klonk vroeger heel anders dan nu. Onze voorouders spraken Fries, Keltisch, Frankisch en later Standaardnederlands. Er werden woorden, uitdrukkingen en gezegden gebruikt die nu verdwenen zijn of iets totaal anders betekenen. Intussen zijn er veel meer mensen die hun eigen Nederlands spreken. En de instroom van nieuwe woorden uit andere talen blijft doorgaan, net als de discussie over stijl, grammatica en spellingregels. Kom erachter hoe het Nederlands is ontstaan, waarom we het Franse bureau en het Zweedse knäckebröd als Nederlands beschouwen en welke invloed social media heeft op ons taalgebruik.

Bekijk de animatie hier.